محمود الكازروني ( قطب الدين محمود الشيرازي )
مقدمه 9
شرح حكمة الاشراق
گفتگوها دربارهء دشواريهاى كتاب داشتم وآنچه را آنان مىدانستند فرا گرفتم ؛ هر چند كه در بلاد روم نادانستههاى كتاب بيش از دانستهها بود . ناچار ، دست كمك به سلطان مصر ، ملك منصور قلاوون دراز كردم ودر سال 681 ، نامهاى به أو نوشتم كه در اين باره مرا مدد رساند . در نتيجة ، به سه شرح كامل از كلّيات قانون دست يافتم كه نخستين ، از فيلسوف محقّق علاء الدّين أبو الحسن علي بن أبى الحزم قرشي معروف به ابن نفيس ، ودوّمين ، از طبيب كامل يعقوب بن إسحاق سامرى متطبّب ، وسوّمين ، از طبيب حاذق أبو الفرج يعقوب بن إسحاق متطّبب مسيحي معروف به ابن قف بود ونيز ، به كتابهايى ديگر مربوط به قانون دست يافتم از جمله ، پاسخهاى سامرى به ايرادهاى طبيب فاضل نجم الدّين بن المفتاح بر برخى از مواضع كتاب ونيز ، تنقيح القانون هبت اللّه ابن جميع يهودي مصرى كه ردّ بر شيخ است ، وبرخى از حواشي عراقيّه كه امين الدّوله ابن تلميذ بر حواشي كتاب قانون نوشته است ونيز ، كتاب امام عبد اللّطيف بن يوسف بغدادي كه گفتار ابن جميع را در تنقيح القانون رد كرده است . هنگامى كه اين شروح را بررسى ومطالعه كردم ، حلّ بقيهء كتاب بر من آسان شد ، چنانكه موضع اشكال ومحل قيل وقال باقي نماند واطمينان يافتم كه منابعى را كه گرد آوردهام نزد كسى ديگر در عالم يافت نمىشود . لذا ، تصميم گرفتم كه شرحي بر كتاب بنويسم كه دشواريهاى كتاب را حل كند ونقاب از چهرهء معاني آن بگشايد واعتراضات شارحان را پاسخ گويد ودر اين شرح ، لفظ متن را با شرح ممزوج ساختم تا آنكه أصل كتاب از زوايد وإضافات ممتاز باشد وگذشته از خلاصهء شروحى كه ياد شد ، از اختيارات حاوي رازي كه ابن تلميذ گرد آورده است وبستان الاطبّاء ابن مطران وفصول طبّيه كه از مجلس شيخ استفاده شده است وثمار المسائل الطبيّة أبو الفرج عبد اللّه بن طيّب وأجوبة المسائل كه ابن بطلان در دعوة الاطبّاء آورده است وهمچنين ، از قراضهء طبيعيّات ونوادر المسائل وكتب جالينوس در تشريح وشرح ابن أبي صادق نيشابورى بر منافع الأعضاء جالينوس وخلق الانسان أبو سهل مسيحي استفاده كردم ودر سال ششصد وهشتاد ودو شرح را آغاز كردم وآن را به سعد الدّولة